In 1740 kwam de 23-jarige Maria Theresia aan het hoofd te staan van de Habsburgse Monarchie, waartoe ook de Oostenrijkse Nederlanden behoorden. Vanuit haar hoofdstad Wenen leidde zij als eerste vrouw ooit deze enorme staat. Veel tijdgenoten dichtten de kersverse en onervaren koningin, later keizerin, in de keiharde arena van de internationale politiek weinig slaagkansen toe, maar Maria Theresia bleek een politiek toptalent te zijn. Ze trok visionaire medewerkers aan, had groot politiek en militair inzicht, huwelijkte haar kinderen (ze had er 16!) strategisch uit in het belang van de monarchie en zette kunstenaars in om haar verwezenlijkingen in de verf te zetten. Bovendien maakte ze van haar vrouwelijkheid een troef. Zo liet zij zich uitgebreid portretteren als moeder met haar vele kinderen, maar benadrukte ook een moeder te willen zijn voor elk van haar miljoenen onderdanen.

In deze voordracht komen de persoon en de werkwijze van Maria Theresia, die 40 jaar lang regeerde, uitgebreid aan bod. De spreker staat ook stil bij de multimediale beeldvorming waarmee haar populariteit aangezwengeld werd – een public relations-campagne die deels door haar werd gestuurd, maar waar zij grotendeels geen controle over had. Ten slotte komt het unieke kader van de Oostenrijkse Nederlanden aan bod, die als enige regio van de Habsburgse Monarchie al eeuwenlang ervaring hadden met vrouwelijke bestuurders. Daar kon Maria Theresia’s politieke beeldvorming handig bij aansluiten.

Spreker: Klaas Van Gelder, Vrije Universiteit Brussel/Rijksarchief te Brussel

Klaas Van Gelder is docent vroegmoderne geschiedenis aan de Vrije Universiteit Brussel en archivaris in het Rijksarchief te Brussel. Hij voert onderzoek naar machtsrelaties in de vroegmoderne tijd, naar politieke participatie en politieke beeldvorming, naar vroegmodern rechtbankgebruik en naar de plaats van rechtbanken in het geheel van formele en informele manieren om conflicten op te lossen.

Meer info over zijn publicaties en projecten.